Market Garden kwam tot leven

Son en Breugel - Het was even wennen, het afgelopen weekend. Amerikaanse soldaten waren weer even terug, om ons dorp te bevrijden. De 'Triple A Living History Group' organiseerde afgelopen weekend een Market Garden evenement in Son en Breugel. Het evenement was bedoeld om belangstellenden te laten zien en uit te leggen hoe het er in die septemberdagen in 1944 aan toe ging.

Door: Luc van de Wiel en Adrie Neervoort

Natuurlijk was de werkelijkheid velen malen grotesker dan kon worden nagespeeld tijdens het evenement, maar het gaf toch een aardige inkijk hoe het toen moet zijn geweest. Het Oranjeveld was omgetoverd tot een heus Amerikaans militair kamp, compleet met diverse tenten, de een net groot genoeg voor een individuele soldaat, de ander groot genoeg voor een heel 'platoon'.

De 'Triple A Living History Group' die het evenement organiseerde had er serieus werk van gemaakt, diverse militaire voertuigen reden af en aan op het Oranjeveld. De groep gebruikt zoveel mogelijk origineel materiaal. De acteurs liepen rond in originele gevechtspakken, voorzien van (niet functionerende) wapens en andere attributen, zoals veldflessen, handgranaten en een mes, aan het onderbeen vastgegespt.

Er was zelfs een veldhospitaal, een 'mess tent' en een verbindingspost, ook de 'padre' ofwel de predikant mocht niet ontbreken. Alles ademende de sfeer uit van 1944, net na de landing van de 101st Airborne Division.

Duitse uniformen
Diverse rollenspelen werden uitgevoerd rondom en op het veld, maar ook in het dorp. Zo kregen belangstellenden een indruk van wat er zich toen heeft afgespeeld. Niet alleen waren er acteurs die Amerikaanse soldaten uitbeelden, ook 'burgers' waren vertegenwoordigd, in echte jaren '40 kledij. Ook waren er acteurs aanwezig gehuld in Duitse uniformen, zij maakte het beeld compleet. Zoals Michael Daniels, medeorganisator van het evenement, in een eerder interview in onze krant al vertelde "Je kan geen politie en boefje spelen, zonder de boefjes". Die 'boeven' zaten een stuk verderop in het dorp, op het Leeuwerikveld was een Duits militair kamp ingericht.

De aanwezigheid van de acteurs in Duitse uniformen heeft de gemoederen beziggehouden. Kan het eigenlijk wel en is het niet te pijnlijk om met Duitse uniformen geconfronteerd te worden, was de vraag die zowel de organisatie als de gemeente die toestemming moest geven voor het evenement zich afvroegen. Het was reden om te bepalen dat de 'Duitse soldaten' zich niet buiten hun kamp mochten begeven.

Ik sprak met Henk van den Reek, de acteur die de rol van een Duits generaal speelde, in bijpassend uniform compleet met een 'IJzeren Kruis', de hoogste militaire onderscheiding van de Nazi's. Een vrouw was op hem afgekomen, vertelde Henk, en zei tegen hem: "Ik heb schrik van u. Niet van u als persoon, maar van uw uniform!".

Een aantal ouderen bezoekers die aanwezig waren op het terrein vertelde desgevraagd, dat de aanwezigheid van soldaten in Amerikaanse en Duitse uniformen ze niet onberoerd liet. Dit omdat dit natuurlijk weer oude beelden opriep van toen. Maar het gaf geen gevoel van haat en boosheid. Eén oudere man gaf zelfs aan nog op de foto te gaan met de Duitse generaal.

Van vijandigheid jegens de acteurs die in Duitse uniformen rondliepen was inderdaad weinig te merken, onder grote belangstelling gaven een tweetal Wehrmacht soldaten een demonstratie met machinegeweren, de losse flodders produceerden alleen een hoop lawaai.

Tot 2004 was het overigens niet toegestaan om bij re-enactments Duitse uniformen uit de Tweede Wereldoorlog te dragen. 'Dan moesten de Engelsen zogenaamd tegen de Amerikanen vechten', vertelt Henk. Henk krijgt dan ook regelmatig als reactie dat mensen vinden dat de Duitsers ook vertegenwoordigd moeten zijn bij re-enactments. Overigens, alle acteurs die aan de re-enactment deelnemen zijn Nederlanders, dat geldt niet alleen voor de 'Amerikanen', maar dus óók voor de Duitsers.

De leden van de re-enactment groepen zoals Triple A Living History Group zijn allemaal liefhebbers, die zoveel mogelijk met origineel materiaal werken. Henk van den Reek, die Michael Daniels en de andere organisatoren bedankt voor hun grote inzet, beloofd dat als ze volgend jaar terug mogen komen, de groep nog meer origineel materiaal mee zal nemen. Dat belooft wat!

Tegen half vijf wordt de afsluitende ceremonie gehouden, de Amerikaanse vlag worden netjes en geheel volgens protocol gevouwen en opgeborgen. Het kamp werd weer afgebroken, alle kuilen weer netjes opgevuld. Tot de volgende keer!

Als u naar aanleiding van dit artikel wilt reageren dan kan dat door een mail te sturen naar redactie@demooisonenbreugelkrant.nl of te schrijven naar DeMooiSonenBreugelKrant Markt 2a 5691 AR Son en Breugel