Een duik in het leven en werk van Albert Camus

Son en Breugel - Afgelopen woensdag 19 maart verwelkomden Jürgen Feuerriegel (70) en Morez Jafari (35) ruim 40 mensen die geïnteresseerd waren in het leven en werk van de Algerijns-Franse schrijver en filosoof Albert Camus (1913-1960). Als lezer van een boek sta je niet vaak stil bij het persoonlijke verhaal van de auteur. Maar toen ze nog jonge lezers waren deden Jürgen en Morez dat al wél. Wat dreef Camus? Waar en hoe groeide hij op? Welke boodschap hebben zijn werken? Jürgen en Morez lieten op deze bijzondere literaire avond zien hoe achtergrond en ervaringen de boeken van Camus hebben gevormd. Dit deden zij op hun beurt vanuit hun respectieve Duitse en Iraanse achtergronden. Maar hoe zijn zij eigenlijk op elkaars pad gekomen?

Redactie: Patricia van Baak

Jürgen opende de avond met te vertellen dat de gedeelde passie met Morez voor de schrijver Albert Camus bij toeval op hun pad kwam. Precies een jaar geleden interviewde Jürgen in het kader van de rubriek Bekend maakt Bemind in deze krant de Iraanse Morez en Donya. Bij het weggaan zag hij de boekenkast, rijk gevuld met werken van Albert Camus. Jürgen en Morez vonden elkaar helemaal in datgene wat Camus hun bracht en brengt. En deze passie wisten zij een jaar later weten over te brengen op het publiek tijdens hun literaire uiteenzetting.

Hoewel van een andere generatie en achtergrond, lazen zij allebei op de leeftijd van 15 jaar ‘De vreemdeling’ van Camus. In ‘De vreemdeling’ schiet de hoofdpersoon op klaarlichte dag een man dood. Hij heeft er geen verklaring voor. In het proces dat volgt weigert hij zich te verdedigen en zich aan te passen aan de normen van de maatschappij. “Ik vond het een raar boekje”, zegt Morez gedreven, “maar voelde meteen een klik. Het geeft een andere kijk op de geschiedenis, sociale verplichtingen, relaties met familie en vrienden. Het gaf inzicht; wow, je kunt ook zó leven! Vrij van normen. Acceptatie van het lot geeft kracht. Dat is wat het existentialisme uitdraagt, ieder persoon is een uniek wezen, verantwoordelijk voor eigen daden en eigen lot.” Jürgen voegt toe dat dit destijds óók het effect op hemzelf was: ‘De vreemdeling’ was door de korte zinnen bijna hypnotiserend om te lezen. Iemand doet wat hij zélf wil! Voor een puber is dit heel bevrijdend. Camus werd zijn moreel kompas in het dagelijks leven.

Gedreven, naar elkaar luisterend en aanvullend, nergens over elkaar heen buitelend, neemt het tweetal het publiek mee naar het leven van Camus, geboren in 1913, zijn opgroeien in armoede en analfabetisme in een gemengde wijk in Algerije. Hij verloor zijn vader tijdens WO I; Albert was nog geen jaar oud. Zijn basisschooldocent zag talent en zorgde ervoor dat Albert naar het lyceum kon, alwaar een andere docent zich over de jongen ontfermde. In het tweede, interactieve gedeelte van de avond werd uit het publiek de opmerking gemaakt het belang van docenten niet te onderschatten. Camus heeft hen dan ook uitgebreid bedankt in zijn toespraak toen hij in 1957 op 44-jarige leeftijd de Nobelprijs voor Literatuur won.

Het voert te ver om de inhoud van de avond te herhalen, maar boeiend was het zéker, niet het minst door de gedrevenheid van Jürgen en Morez en hun brede kennis over het leven van Camus: zijn tuberculose, verhuizing naar Parijs, zijn contacten met Sartre en De Beauvoir. Hij werd papa van een tweeling, schreef werken zoals ‘De Pest’ (verrassend actueel), ‘De mythe van Sisyphus’ en ‘De eerste man’.
Laatstgenoemd werk is als manuscript gevonden in het wrak, na het auto-ongeluk in 1960, waarbij Camus op 46-jarige leeftijd omkwam.

Deze literaire avond was georganiseerd binnen het MeeMaakPodium van bibliotheek Dommeldal. Het MeeMaakPodium is een plek voor iedereen die een activiteit of programma wil opzetten. Heb jij een droom, idee of plan? Stuur een mailtje naar meemaakpodium@bibliotheekdommeldal.nl.

Programmamaker Ellen Reinders, tevens gastvrouw van deze avond, sloot de avond af met een oproep of mensen een vervolg willen: ruim 8 mensen hebben aangegeven interesse te hebben. ‘Koffie, Koek en... Camus!’ is het vervolg. Wil je hier meer van weten of deelnemen, mail dan naar bovengenoemd adres.