De aanvraag voor een lintje begint bij de persoon die opstaat

15 mei 2025, 15:00 Algemeen

Son en Breugel - Op 25 april jongstleden, traditiegetrouw op de laatste werkdag voor de verjaardag van de koning, ontvingen acht mensen uit Son en Breugel op feestelijke wijze een lintje. Sinds de vorige lintjesregen hebben ook nog eens drie inwoners op een andere dag deze koninklijke onderscheiding ontvangen. Dat maakt dat in het afgelopen jaar elf inwoners van Son en Breugel symbolisch zijn bedankt voor hun jarenlange bijzondere verdiensten voor de maatschappij, veelal belangeloos en vrijwillig. Eén van hen was Melanie Brunnen. Ze luistert aandachtig naar hoe het omvangrijke proces tot de daadwerkelijke toekenning van het lintje een jaar geleden begon bij het verzamelen van ondersteuningsverklaringen. Om volgend jaar ook weer zo’n groots feest voor meerdere decorandi te kunnen organiseren zijn weer opnieuw voordrachten nodig. Veel werk? Dat valt wel mee, vinden aanvragers Esther en Patricia. De taken én de geheimhouding samen kunnen delen, helpt enorm.

Redactie: Patricia van Baak
Fotograaf: Wil Feijen

“De ondersteuningsverklaringen worden door mij vertrouwelijk behandeld en worden niet door mij aan de gedecoreerde overhandigd”, vertelt Hans, als hij de verklaringen van Melanie voor haar ziet liggen. Hans Verheul is, naast raadsadviseur en plaatsvervangend griffier, medewerker Kabinet van de burgemeester. Sinds drie jaar begeleidt hij de aanvragers in het proces naar een lintje en doet dit met veel plezier. Nadat een aanvraag is gedaan via de website lintjes.nl, eigenlijk de belangrijkste stap, zorgt Hans dat zo snel mogelijk een persoonlijk gesprek gepland wordt: “Ik kan het werk van de aanvraag niet overnemen, maar ik kan het wel begeleiden. Samen werken we aan een proces, waarvan we weten dat er op het einde daarvan iemand heel blij wordt gemaakt. Dat is ook altijd mijn eerste vraag: weet je of de persoon om wie het gaat een koninklijke onderscheiding zal waarderen?”

Esther beaamt dat in dit gesprek heel duidelijk wordt uitgelegd waar de ondersteuningsverklaringen aan moeten voldoen. Deze uitleg volgt ook nog per mail. Door de taken te verdelen met medeaanvrager Patricia en met de dochters van Melanie viel de hoeveelheid aan werk mee. Ieder van hen benaderde verschillende organisaties waar Melanie actief voor was of is en hielp hen waar nodig met het opstellen van de ondersteuningsverklaring. Daarin wordt verklaard dat de persoon gedurende de afgelopen 20-25 jaar vrijwilliger is (geweest), in welke periode, een schatting van hoeveel uur per week en een omschrijving van de werkzaamheden. “Als aanvrager heb je een coördinerende rol. Het échte werk doen de organisaties waar de persoon vrijwilliger was of is. Deze organisaties doen dat heel erg graag hebben we ervaren. De tijdsdruk die erop zat maakte de haalbaarheid soms wel spannend”, vertelt Esther.

Deadline
Hans bevestigt dat er in korte tijd veel werk verzet moet worden. “15 juli is de deadline”, zegt Hans, “dan kan ik voor mijn zomervakantie nog per persoon alles in een tijdlijn zetten en het geeft nog enige ruimte om incomplete stukken compleet te laten maken. Als de aanvragen binnen zijn ga ik over naar het antecedentenonderzoek. Ik ga na of de voorgedragen persoon van onbesproken gedrag is, en bij personen met een betaalde functie vraag ik bij de werkgever een verklaring van geen bezwaar op.” “Voor de zomervakantie is het werk van de aanvragers dus al klaar”, vat Patricia samen. Hans lacht: “Ja, die kunnen dan alleen maar (af)wachten.”

Advies
Hans bereidt naar aanleiding van de ondersteuningsbrieven en het antecedentenonderzoek een advies voor en legt dit voor aan de burgemeester. Het definitieve advies van de burgemeester wordt naar de commissaris van de Koning gestuurd. Alle aanvragen met adviezen van de gehele provincie moeten op de harde deadline van 1 september binnen zijn. De commissaris kan alle aanvragen vergelijken en mogelijk afwijkend adviseren, bijvoorbeeld over de graad van de benoeming. Het aanvraagformulier en de adviezen van burgemeester en commissaris van de Koning gaan vervolgens naar de Kanselarij der Nederlandse Orden in Den Haag.

Een speciale commissie van de Kanselarij, het Kapittel, bekijkt of de kandidaat echt in aanmerking komt voor een koninklijke onderscheiding, en zo ja, in welke Orde en graad. Deze stuurt zijn advies vervolgens naar het ministerie waar het zwaartepunt van de werkzaamheden onder valt. De minister neemt de adviezen van het Kapittel vrijwel altijd over. Daarna volgt de laatste stap: het Koninklijk besluit. Dit Koninklijk besluit wordt ondertekend namens de koning. Hierna kan de burgemeester het lintje uitreiken.

Compleet verrast
Hans laat de aanmelders dan weten of de voorgedragen persoon daadwerkelijk een lintje zal krijgen. Esther en Patricia hebben dit direct aan de opstellers van de verklaringen laten weten. Op de ochtend van de uitreiking waren diverse mensen lichtelijk gespannen. Zo niet Melanie: “Wij staan op de hoek van de straat. Pers is er al. Burgemeester komt eraan.” “Mama zit lekker thee te drinken”, appt dochter terug.

“Ik was compleet verrast. Pas toen ik mijn vriendinnen zag staan, wist ik wat er gaande was.” Melanie vertelt hoe trots ze is, op zichzelf, maar ook op alle medemensen die zich als vanzelfsprekend inzetten voor de samenleving. De speech van de burgemeester was zo lovend en warm. Het is zo fijn om al de mooie woorden van waardering bij leven te mogen ontvangen. “It was a life celebration”, zegt Melanie ontroerd, “en ik weet zeker dat veel meer mensen dit verdienen.” Patricia zegt dat ze zich nooit eerder heeft gerealiseerd dat er wél iemand moet opstaan om het initiatief te nemen een aanvraag te doen. De rest volgt dan eigenlijk vanzelf. En iedereen kan die ‘iemand’ zijn.

Kent u ook een persoon die publieke erkenning verdient? De aanvraag van een lintje is een omvangrijk gezamenlijk proces, maar het begint bij u!

Koninklijke onderscheiding, lintje | Gemeente Son en Breugel