Gemeenteraadsverkiezingen 18 maart 2026: Wat staat er op het spel in Son en Breugel?
Op woensdag 18 maart 2026 trekken inwoners van Son en Breugel naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Iedere vier jaar kiezen inwoners van 18 jaar en ouder een nieuwe gemeenteraad. Maar wat doet die gemeenteraad precies? Hoe zit de lokale politiek in elkaar? En wat kunnen we leren van de afgelopen bestuursperiode?
Redactie: Adrie Neervoort
Wat is de gemeenteraad?
De gemeenteraad is de gekozen volksvertegenwoordiging op lokaal niveau en het hoogste bestuursorgaan binnen de gemeente. De belangrijkste taken van de raad zijn het stellen van kaders en het controleren van het college van burgemeester en wethouders (B&W). De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad. Het aantal raadszetels is wettelijk vastgesteld en altijd oneven. In Son en Breugel telt de raad 17 zetels, passend bij het aantal inwoners.
De rol van de wethouder
Een wethouder is te vergelijken met een minister in de landelijke politiek, maar dan op lokaal niveau. Wethouders hebben één of meerdere portefeuilles, zoals financiën, ruimtelijke ordening of zorg. Samen met de burgemeester vormen zij het college van B&W: het dagelijks bestuur van de gemeente. De gemeenteraad benoemt de wethouders. De provincie houdt toezicht op het functioneren en de slagkracht van het gemeentebestuur.
Coalitie en oppositie
Na de verkiezingen gaat de grootste partij doorgaans in gesprek met andere partijen om een meerderheid te vormen. Partijen die samen afspraken maken over het beleid voor de komende vier jaar, vormen de coalitie. Zij leggen hun plannen vast in een coalitieakkoord en leveren de wethouders. De overige partijen vormen de oppositie. Zij controleren het college extra kritisch en komen met eigen voorstellen en alternatieven. Na de verkiezingen van 2022 werd er een raadsakkoord gesloten dat de meeste partijen ondertekenden, behalve VVD en VoorU! die toen nog niet waren samengegaan. Of er ook een raadsakkoord na de verkiezingen volgt is nu nog niet duidelijk maar het is en blijft een mogelijkheid.
Lokale onderwerpen steeds belangrijker
De gemeente is verantwoordelijk voor steeds meer taken. Denk aan veiligheid, groenvoorziening, ouderenzorg, armoedebeleid, afvalinzameling, parkeerbeleid, duurzaamheid en onderwijs. Daarmee speelt de gemeenteraad een grote rol in het dagelijks leven van inwoners.
"Op maandag 16 maart is er in het Dommelhuis een lijsttrekkersdebat"
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 was de opkomst 53,78 procent. Van de 14.006 kiesgerechtigden brachten 7.534 inwoners hun stem uit. Dat was bijna zes procent lager dan vier jaar eerder, wat wijst op een dalende betrokkenheid bij de lokale politiek.
Verkiezingen 2026: welke partijen doen mee?
- VVD Voor U!
- CDA
- D66
- GroenLinks/PvdA
- DorpsVisie
- Zij aan Zet Son en Breugel
Ten opzichte van vier jaar geleden zijn er verschuivingen. De partijen Voor U! en Dorpsbelang zijn niet meer zelfstandig actief. Voor U! is opgegaan in de VVD onder de naam VVD VoorU!, en Dorpsbelang is samengegaan met DorpsVisie.
Terugblik op de uitslag van 2022
Bij de verkiezingen van 2022 werden de 17 zetels als volgt verdeeld:
- DorpsVisie: 4 zetels (20,83%)
- CDA: 3 zetels (18,68%)
- VVD: 2 zetels (14,63%)
- PvdA/GroenLinks: 2 zetels (12,77%)
- D66: 2 zetels (8,92%)
- Dorpsbelang: 2 zetels (9,4%)
- Voor U!: 2 zetels (12,65%)
De coalitie werd gevormd door DorpsVisie, CDA, PvdA/GroenLinks, Dorpsbelang en D66, samen goed voor 13 zetels. VVD en VoorU! vormden de oppositie met 4 zetels.
Samenstelling college 2022–2026
In de periode 2022-2026 bestond het college uit de wethouders Jelle de Jong (DorpsVisie), Steven Grevink (GroenLinks/PvdA) en Jan Boersma (CDA). Laatstgenoemde heeft aangekondigd te stoppen als wethouder. Of de andere wethouders terugkeren, hangt af van de verkiezingsuitslag en de coalitievorming na 18 maart.
Stemmen op 18 maart
Met de verkiezingen in zicht is het aan de inwoners van Son en Breugel om richting te geven aan het lokale bestuur voor de komende vier jaar. De keuzes die op 18 maart worden gemaakt, bepalen wie er plaatsneemt in de gemeenteraad en welke koers de gemeente inslaat op het gebied van wonen, zorg, duurzaamheid en leefbaarheid.
De gemeenteraad staat het dichtst bij de inwoners. Juist daarom is elke stem van betekenis.
Lijsttrekkersdebat
Op maandag 16 maart is er in het Dommelhuis een lijsttrekkersdebat. Tijdens dat debat gaan de lijsttrekkers van de partijen met elkaar in gesprek over actuele en relevante thema’s. Inloop vanaf 19.30 uur, start debat 20.00 uur.