Vleermuizenonderzoek maakt verduurzamen woning eenvoudiger

Son en Breugel - De avond valt over het bosgebied rond ’t Zand. In het halfduister worden ragfijne netten tussen slanke metalen palen omhoog gehesen. Op een tafeltje liggen katoenen zakjes klaar, formulieren worden klaar gelegd, hoofdlampen aangeschakeld. Alles en iedereen is klaar voor een bijzonder nachtelijk onderzoek: het vangen van vleermuizen.

Redactie: Adrie Neervoort

Onder leiding van een speciaal opgeleide ecoloog wordt onderzocht welke vleermuissoorten er in Son en Breugel voorkomen, en vooral: hoe ze hun leefgebied gebruiken. “Vanavond richten we ons op de laatvlieger,” vertelt Floris Schoots van de gemeente Son en Breugel. “Dat is een van de grootste vleermuizen van Nederland, herkenbaar aan zijn late uitvliegtijd.”

Batdetector
Het duurt niet lang voordat het batdetector-apparaat geluid begint te maken. Alle hoofden draaien in de richting van het net, waar iets beweegt. Een vleermuis – een laatvlieger – hangt verstrikt in het net. Met uiterste precisie wordt het diertje bevrijd en in een katoenen zakje geplaatst, een methode die de vleermuis helpt kalmeren. Even later wordt een tweede exemplaar gevangen.

Met het onderzoek wordt onderzocht welke vleermuissoorten er in Son en Breugel voorkomen. - MooiSonenBreugel

Op een rustige plek ondergaat de vleermuis een kort onderzoek: geslacht, leeftijd, gewicht en – bij vrouwtjes – of ze zwanger zijn of waren. Vervolgens wordt op de rug van de vleermuis een piepkleine zender geplakt. Na een voedzaam hapje meelwormen vliegt het diertje weer de nacht in. De zender blijft ongeveer veertien dagen actief en helpt onderzoekers bepalen waar de vleermuizen zich ophouden.

Waarom dit onderzoek?
Het onderzoek is onderdeel van het Soorten Management Plan (SMP). Dit plan brengt in kaart welke beschermde diersoorten in de gemeente leven, zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen en hoe deze beschermt gaan worden. Want deze dieren mogen niet verstoord worden, ook niet door energiebesparende woningisolatie.

Met het onderzoek wordt onderzocht welke vleermuissoorten er in Son en Breugel voorkomen. - MooiSonenBreugel

Met dit plan kan de gemeente vervolgens een omgevingsvergunning voor de hele gemeente aanvragen bij de provincie. Hierdoor hoeven woningeigenaren niet meer zelf onderzoek te doen en een omgevingsvergunning aan te vragen. Dat scheelt veel tijd, geld en moeite.

“Zonder SMP zou elke bewoner die zijn huis wil verduurzamen zelf een ecologisch onderzoek moeten laten uitvoeren,” legt Schoots uit. “Zo’n onderzoek kan duizenden euro’s kosten en moet vaak in meerdere seizoenen plaatsvinden. Dat is praktisch onhaalbaar.”

Een goedgekeurd SMP maakt het mogelijk om op gemeentelijk niveau een ontheffing aan te vragen bij de Provincie Noord-Brabant, waardoor woningisolatie of verbouwingen eenvoudiger en sneller kunnen plaatsvinden, zonder inbreuk op de natuur. Wel benadrukt Schoots, dat er dan wel natuurvriendelijk geïsoleerd moet worden. Natuurvriendelijk isoleren gebeurt door bedrijven met dit keurmerk.

Een win-win voor mens en natuur
De gegevens uit het onderzoek helpen de gemeente beschermingsmaatregelen op maat te nemen. Denk aan het plaatsen van vleermuiskasten of het in stand houden van nestlocaties. Zo ontstaat er ruimte voor verduurzaming én behoud van biodiversiteit.