Wel of geen AZC op voormalige terrein Boerenbond?

Son en Breugel - Ruim twee jaar geleden kocht de gemeente Son en Breugel het voormalige Boerenbondterrein aan de Van den Elsenstraat in Breugel. Begin 2024 werd een klein deel van de omwonenden per brief geïnformeerd dat de locatie beschikbaar zou worden gesteld voor de huisvesting van asielzoekers. Die mededeling leidde onder buurtbewoners tot zorgen en vragen over de geschiktheid van deze plek en de wijze waarop het besluit tot stand was gekomen.

Redactie: Jürgen Feuerriegel

Ongeveer 150 bewoners uit de directe omgeving (namen van hun vertegenwoordigers zijn bij de redactie bekend) hebben zich meteen verenigd om duidelijkheid te krijgen over de plannen en om in gesprek te gaan met de gemeente. Zij benadrukken dat hun bezwaren niet zozeer zijn gericht tegen de opvang van asielzoekers, maar tegen de gekozen locatie midden in een woonwijk.

Zorgen over locatie en voorzieningen
Volgens de omwonenden past een opvangvoorziening ingeklemd tussen twee woonhuizen hier niet. Zij wijzen daarbij op het erg beperkte voorzieningenniveau in Breugel: de huisartsenpost is verdwenen en scholen geven aan geen extra ruimte te hebben. Daarnaast maakte de gemeente bekend dat er geen extra middelen beschikbaar zijn voor structureel toezicht of aanvullende politie-inzet, wat zij zelf een vereiste vindt om de veiligheid rondom een AZC te kunnen waarborgen. Ook de schaal van de opvang speelt een rol. De bewoners vrezen dat de concentratie van bewoners niet aansluit bij het dorpse karakter van de wijk en pleiten daarom voor een locatie buiten een directe woonomgeving.

Voorkeur voor kleinschalige opvang
De bewoners wijzen erop dat er alternatieven bestaan voor grootschalige AZC’s onder regie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Als voorbeeld noemen zij de gemeente Meierijstad, waar is gekozen voor kleinschalige woonvormen onder gemeentelijke regie, gecombineerd met vroege participatie via werk en taalonderwijs.

Ook in de eigen gemeente zijn goede ervaringen opgedaan met kleinschalige opvang, onder meer bij de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen in verschillende woonhuizen en bij de vijver.

Gebrek aan transparantie
Eind februari 2024 liet de gemeente weten dat zij het terrein aan het COA wilde aanbieden voor de opvang van circa 70 asielzoekers. In het kader van de Spreidingswet heeft de gemeente de taak om, volgens de laatste cijfers, 109 opvangplaatsen te realiseren. Uit gemeentelijke stukken blijkt echter dat de locatie in Breugel daarvoor onvoldoende capaciteit heeft: het terrein zou ruimte bieden aan circa 48 plaatsen in twee bouwlagen of maximaal 70 in drie bouwlagen.

Volgens vertegenwoordigers van de omwonenden voelde deze aankondiging onverwacht. Ze geven aan dat er vooraf geen overleg is geweest en dat zij zelf via meerdere ‘WOO-verzoeken’ documenten hebben moeten opvragen bij zowel gemeente als COA om achter informatie te komen. Een groot deel van deze informatie werd geanonimiseerd en zwartgelakt verstrekt.

Uit de stukken kwam naar voren dat er eerder ook andere locaties zijn onderzocht, waarvan er minimaal twee als geschikt werden beoordeeld. Een derde locatie was om onbekende redenen volledig weggelakt. De alternatieven werden echter terzijde gelegd en de volledige focus werd gelegd op de Boerenbondlocatie.

Besluitvorming roept vragen op
Ondanks deze mogelijke andere locaties besloot het college van burgemeester en wethouders het terrein in Breugel aan te bieden aan het COA. Dit besluit werd niet ter stemming voorgelegd aan de gemeenteraad, maar meegedeeld ter kennisgeving. Tijdens gesprekken met fractievertegenwoordigers bleek dat ook raadsleden inhoudelijk nauwelijks bekend waren met het dossier.

Uit de verkregen stukken blijkt bovendien dat het COA in principe de voorkeur geeft aan locaties voor opvang van minimaal 100 personen, onder meer vanwege de hoge kosten van permanente 7x 24-uurs personele bezetting. Mogelijk verklaart dit waarom het dossier inmiddels al geruime tijd stilligt: het COA heeft het aanbod van de gemeente tot op heden nog niet aanvaard.

Oproep tot duidelijkheid
Omwonenden geven aan vooral duidelijkheid te missen. Al twee jaar is sprake van onzekerheid over de toekomstige bestemming van het terrein. Zij hopen dat de nieuwe gemeenteraad het gesprek met de omwonenden aangaat en inziet dat dit geen goede locatie is voor een opvanglocatie, zodat zij het eerder genomen besluit in heroverweging gaat nemen.

In een tijd waarin de vraag naar woningen voor starters en senioren groot is, pleiten zij ervoor om op korte termijn te kijken naar een alternatieve bestemming voor het inmiddels twee jaar lang onbenutte terrein.