Japanse duizendknoop: 14 van 45 locaties volledig vrij na vijf jaar vrijwilligerswerk

Son en Breugel - Vijf jaar geleden begon een groep vrijwilligers met de bestrijding van de Japanse duizendknoop in Son en Breugel. Inmiddels zijn 14 van de 45 bekende groeiplaatsen volledig vrij van de invasieve plant. Vrijwilliger en coördinator Joep Thurlings blikt terug op de resultaten, de tegenslagen en het werk dat nog moet gebeuren.

Vrijwilligers aan de slag
”Op 21 augustus 2021 begonnen we met een groep vrijwilligers aan de Molenstraat”, vertelt Joep. De vrijwilligers hadden zich na een oproep in DeMooiSonenBreugelKrant aangemeld. Een week later ging de groep ook aan de Plesmanlaan aan het werk. De gemeente zorgde voor containers, takkenscharen, spades, rieken en emmers.

De vrijwilligers kwamen iedere week terug om nieuwe scheuten af te steken. Ook na de winter gingen zij daarmee door. “Geleidelijk hadden we steeds minder werk, want de wortels raken hierdoor uitgeput”, legt Joep uit.

Bij het elektriciteitshuisje aan de Molenstraat groeiden stengels uit de ventilatieroosters en boven de deurtjes. De vrijwilligers waarschuwden Enexis enkele keren om de planten te laten verwijderen, vanwege het risico op kortsluiting.

Scheuten verwijderen
In 2023 vroeg de toenmalige hovenier van Zonhove of de vrijwilligers ook de locatie bij de brug over de Groote Beek en een groeiplaats in het bos konden aanpakken. “In het bos konden we de lange worteluitlopers gemakkelijk uit de bosgrond verwijderen”, vertelt Joep. Die ervaring bracht de vrijwilligers op het idee om bij de brug nieuwe scheuten met zo veel mogelijk wortel eraan uit te graven.

De grondige aanpak bleek effectief. De locatie bij de brug was eerder vrij van Japanse duizendknoop dan de plekken waar de vrijwilligers in 2021 waren begonnen.

Steeds meer
De vrijwilligers begonnen in 2023 met het in kaart brengen van alle bekende locaties in Son en Breugel. Op dat moment stond de teller op 23. Inmiddels zijn er 45 groeiplaatsen bekend.

“In DeMooiSonenBreugelKrant werd regelmatig aandacht gegeven aan het verschijnsel Japanse duizendknoop”, zegt Joep. Daardoor gingen inwoners beter opletten. Zij ontdekten de plant in hun tuin of directe omgeving en meldden dit bij de gemeente. Ook de vrijwilligers vonden zelf verschillende groeiplaatsen.

Wanneer inwoners een nieuwe locatie melden, komt iemand van de groep uitleggen hoe de plant bestreden kan worden. Soms helpen de vrijwilligers gedurende kortere of langere tijd mee. Op enkele plaatsen hebben wijkbewoners de bestrijding inmiddels volledig overgenomen.

Twee vrijwilligers maken wekelijks een fietsrondje langs tien locaties. Iedere nieuwe scheut wordt daar zorgvuldig met wortel en al uitgegraven. Aan de Dommelpas loopt daarnaast een experiment met aardperen. Joep hoopt dat die planten kunnen helpen om het grote veld met Japanse duizendknoop te beteugelen. Een groep van acht vrijwilligers werkt dit jaar tweewekelijks aan drie grote groeiplaatsen.

Veertien locaties zijn volledig vrij
Volgens Joep werpt het jarenlange werk duidelijk zijn vruchten af. Van de 45 bekende locaties zijn er inmiddels 14 volledig vrij van Japanse duizendknoop. Op 12 plekken is de plant vrijwel verdwenen en op 10 locaties wordt hard gewerkt aan de bestrijding. Op 9 plekken moet het werk nog beginnen. Twee van deze locaties vallen onder Rijkswaterstaat en Waterschap De Dommel. Joep zegt dat daar nog geen bestrijding plaatsvindt.

Diefstal en gedumpt tuinafval
Naast mooie resultaten kreeg de groep ook met tegenslagen te maken. Tijdens de werkzaamheden bij de brug bij Zonhove en de Nieuwstraat werden verstopte materialen van de vrijwilligers gestolen.

Aan de Weserlaan werden graszoden en snoeiafval uit tuinen op een groeiplaats achtergelaten. Bij het klooster werden onlangs kruiwagens vol snoeiafval op de oever van de Groote Beek gestort. “Daardoor wordt ons werk belemmerd”, vertelt Joep. Een aantal locaties krijgt daarom binnenkort paaltjes met informatieteksten.

Zorgen
Vijf jaar geleden wees Joep Rijkswaterstaat en Waterschap De Dommel op de aanwezigheid van Japanse duizendknoop langs de waterwegen binnen de gemeente. Rijkswaterstaat liet destijds weten nog naar de beste bestrijdingsmethode te zoeken.

“Al die tijd is er niets gebeurd, behalve dat de Japanse duizendknoop er steeds omvangrijker wordt”, stelt Joep. Als voorbeeld noemt hij een groeiplaats nabij de Hooijdonkse brug. Daar stond vijf jaar geleden ongeveer één vierkante meter Japanse duizendknoop. Inmiddels beslaat de plant er volgens hem circa dertig vierkante meter.

Ook maakt Joep zich zorgen over maaiwerk langs het fietspad tussen de Sonse Haven en de Hooijdonkse brug. Daar werd alles gemaaid, inclusief de Japanse duizendknoop. Maaien kan de plant verder verspreiden, omdat uit ieder stukje stengel met een knoop een nieuwe plant kan ontstaan.

Helpende handen gezocht
“We zijn op de goede weg, maar om Son en Breugel geheel JDK-vrij te krijgen hebben we de hulp van meer breed inzetbare vrijwilligers nodig”, zegt Joep. Meestal gaan de vrijwilligers tweewekelijks op zaterdag vanaf 9.00 uur aan de slag. “We sluiten altijd af met koffie, thee, water, koek en gezellig napraten.”

Meer informatie staat op www.sonenbreugel.nl/jdk. Via deze website kunnen nieuwe vrijwilligers zich ook aanmelden.