Financiering toekomstige Streekomroep blijft onzeker

Son en Breugel - De lokale omroepen van Eindhoven, Best, Son en Breugel, Waalre, Nuenen, Geldrop-Mierlo en Oirschot moeten vanaf 2028 plaatsmaken voor één streekomroep. Tenminste, als de Eerste Kamer tijdig instemt met de nieuwe Mediawet. De voorbereidingen zijn begonnen, maar over de beschikbare financiële middelen bestaan grote zorgen.

Redactie: Yannick van Loon

De professionalisering van de lokale omroep is al jaren gaande. In 2015 werd de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) opgericht. Deze organisatie begeleidt lokale omroepen bij de overgang naar een nieuw stelsel met maximaal tachtig streekomroepen.

Het kabinet wil de huidige, volgens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) versnipperde lokale nieuwsvoorziening versterken. Grotere omroepen zouden professioneler kunnen werken en meer journalistieke slagkracht krijgen.

De Tweede Kamer stemde op 2 juli 2026 in met het wetsvoorstel. De Eerste Kamer behandelt het voorstel nog. Daardoor is 1 januari 2028 vooralsnog de beoogde ingangsdatum en geen zekerheid.

In de regio wordt ondertussen al voorgesorteerd op de veranderingen. Omroep Best Radio, Radio S&B en EenFM hebben hun samenwerking versterkt en wisselen vaker radioprogramma’s uit. Ook werken verschillende lokale omroepen rond Eindhoven al samen met Studio040.

Een veel lager budget
Vanaf 2028 wil het Rijk jaarlijks ongeveer 31 miljoen euro verdelen over de maximaal tachtig lokale omroepen. Veertig procent van dat bedrag wordt gelijk verdeeld. Het overige deel wordt verdeeld op basis van onder meer het inwonertal, het aantal woonkernen en het stedelijke of landelijke karakter van een gebied.

Voor Eindhoven en omgeving is voorlopig een jaarlijkse rijksbijdrage van 480.402 euro berekend. Dat bedrag staat nog niet definitief vast. Studio040 werkt momenteel met een begroting van ongeveer 1,3 miljoen euro voor zijn bestaande werkgebied.

Studio040 heeft de gemeenten binnen Streekomroep 80 daarom gevraagd om jaarlijks één euro per inwoner bij te dragen. Wanneer alle gemeenten daarmee instemmen, zou de totale begroting uitkomen op ongeveer 880.000 euro. Als de gemeenten niet meebetalen, moet de omroep het grotendeels doen met de rijksbijdrage en inkomsten uit onder meer reclame en commerciële opdrachten. De gemeente Son en Breugel zegt geen verzoek te hebben ontvangen terwijl Studio040 aan de redactie heeft aangetoond dat deze weldegelijk is verstuurd.

Volgens Studio040 is de jaarlijkse berekende rijksbijdrage onvoldoende om het huidige professionele niveau te behouden. Het ministerie denkt daar anders over. OCW verwacht dat de rijksbekostiging in ieder verzorgingsgebied voldoende is voor een journalistieke basis van drie voltijdsbanen.

Gemeenten beslissen zelf
Gemeenten mogen ook in het nieuwe stelsel extra geld aan hun lokale omroep geven. Ze zijn daartoe niet verplicht.

“Er is geen enkele garantie dat de gemeenten zullen gaan bijdragen”, zegt Bart Brouwers, directeur-bestuurder van Studio040. “Mochten ze dat toch niet willen doen, dan betekent dat dat we met een veel lager budget zullen moeten gaan werken. Dat heeft logischerwijs directe gevolgen voor het aantal mensen dat je in dienst kunt hebben.”

Dat raakt mogelijk ook de bestaande redactie van Studio040. De bedoeling van de hervorming is juist dat lokale omroepen professioneler worden en meer journalisten in dienst kunnen nemen.

“Of de professionals van Studio040 ook na 1 januari 2028 in loondienst zullen blijven, is natuurlijk nog niet te zeggen. Datzelfde geldt voor de vraag of vrijwilligers dan in loondienst kunnen komen. Dat hangt helemaal af van de budgetten waarmee we tegen die tijd kunnen werken”, aldus Brouwers.

Uit een landelijke enquête van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten blijkt dat de bereidheid om extra geld beschikbaar te stellen beperkt is. Van de 142 gemeenten die reageerden, verwachtte 16 procent na 2028 aanvullend bij te dragen. Ongeveer 45 procent verwachtte dat niet te doen en 39 procent wist het nog niet.

Blijft het nieuws dichtbij?
Naast de financiering speelt de vraag hoe lokaal de nieuwe streekomroep straks werkelijk blijft. Voor Son en Breugel is het belangrijk dat nieuws uit het dorp niet ondersneeuwt door de veel grotere gemeente Eindhoven.

De betrokken omroepen moeten daarom afspraken maken over de verdeling van de radio- en televisieprogramma’s en over de aandacht voor de afzonderlijke gemeenten.

“Dat Eindhoven zo’n 65% van de bevolking vertegenwoordigt, zal dan zeker hoorbaar zijn, maar tegelijkertijd moet ook het geluid van al die andere gebieden aanwezig zijn. Een luisteraar in Middelbeers is net zo belangrijk als een luisteraar in Vaartbroek”, zegt Brouwers.

Volgens de betrokken partijen moet de programmering een goede afspiegeling worden van alle inwoners in het verzorgingsgebied. Hoe dat met het beschikbare budget kan worden gerealiseerd, blijft voorlopig de grote vraag. “Stel dat we alleen de rijkssubsidie krijgen, dan moeten we het daarmee doen”, zegt Brouwers.