Is het HOi-Huis een beetje koninklijk?

Son en Breugel - Wat een vraag, kun je denken. Maar die is zo gek nog niet als je weet dat - weliswaar een decennium terug - in het HOi-Huis een attribuut is vervaardigd waarmee een inwoner van ons dorp koning is geworden.

Gastredacteur: Ad van den Hurk

Het gaat om Max Smits, die na een onwaarschijnlijk spannende finale koning werd van het Sint-Catharinagilde. DeMooiSonenBreugelKrant heeft hierover uitvoerig bericht, maar daarbij is niets gezegd over de geheime kracht van de kruisboog van Max, die zonder het HOi-Huis nooit het geduchte wapen zou zijn geworden dat nu in het gilde met bewondering wordt vereerd.

Eerst nog iets over die gedenkwaardige dag: pastoor Bakermans doet voor de laatste keer de mis voor het gilde in de Genovevakerk, in aanwezigheid van onze kersverse burgemeester Suzanne Otters. Zij is ook aanwezig als in Vressel met slaande trom de kwade geesten uit de schutsboom worden verdreven. Dan laat de ervaren pastoor het 1e schot los op de vogel, gevolgd door de onervaren Suzanne en de vorige koning, Nol van Rijssel. Uit de 2 voorrondes komen Ronald en Max tevoorschijn als finalisten. De gipsen vogel op de top van de schutsboom verzet zich tegen zijn noodlot en pas na een verlenging naar de volgende avond, met het 531e schot, maakt Max een eind aan zijn bestaan, en is hij de schutterskoning van 2023!

De kruisboog van Max - Ingezonden

Felicitaties alom, want de impact is groot, zo vertelt Max tijdens een interview in het HOi-Huis. De vader van Max was 40 jaar geleden al lid van het gilde en Max trad toe toen hij bier kon en mocht drinken, zo’n 12 jaar geleden, en volgde de interne opleiding tot tamboer. Gildebroeders drinken niet alleen (veel), maar zijn ook maatschappelijk betrokken, o.a. bij hun districtsdagen. Ze vormen een vriendenclub met jong en oud. Voor Max is kruisboogschieten een welkome hobby naast zijn werk als werktuigbouwkundige, actief in de voorbereiding voor keukens.

Waarom dit interview? Om die kruisboog!
Want die heeft Max zo’n 10 jaar geleden in het HOi-Huis zelf gemaakt met hulp van onze veel van de werkplaats gebruik makende Rik Bleekrode, die uiterst deskundig was, en nog is, op het gebied van fijnhoutbewerking; hij maakte professionele gitaren en zo. Trouwens, er zijn nagenoeg geen kruisboogmakers meer op de wereld.

Hoe kwam Max in ons HOi-Huis terecht?
Wel, de oma van Max was vanaf de oprichting van het HOi-Huis actief in de kaartclub. Zij wees Max op beheerder John Hermes en de link naar het HOi-Huis met zijn ‘goede rechtdradig mahonie balkhout, kwartiersgezaagd en met mooie nerf’ was snel gelegd. Bijna alle gereedschappen voor hout (bolschaafjes, hand-vlakschaaf, vijlen, gutsen en schraapstalen) waren nodig om met veel geduld een stabiele kruisboog te fabriceren.

Navraag bij Rik maakt duidelijk dat dit project ook voor hem uiterst dankbaar is geweest: “Ook al heb ik Max, achteraf gezien, te veel werk uit handen genomen, dat heb ik toen wel bewust gedaan, omdat je maar 1x de kans krijgt het goed te doen. Maar zeker veel respect voor Max.” Mooi toch!

Max Smits in het HOi-Huis - Ingezonden

Bij een kruisboog komen termen kijken als pees, slot, blad, haan, stelschroef, kolf, vizier en wang. Pas als daarmee het wapen is samengesteld - soms erg creatief en met eenvoudige middelen - kan met de voet- of spanboog de stompe, zware pijl worden weggeschoten, richting heelal, maar vooral gericht op de zogenaamde ‘vogel’ op de schutsboom. Die vogel is door de gildebroeders zelf vervaardigd van hout of van gips. Voor Max is het koningschap een bekroning voor het maken van de kruisboog, het actief lid zijn van dit gilde en de echte vriendschap hierin.

Het was een waar genoegen hem uit te nodigen in het HOi-Huis, zijn werkplaats van weleer. Hij vertelt met verve over zijn eerdergemaakte boog en zijn plannen voor een derde boog, die hij wil maken van eikenhout. Trots toont hij het gildezilver, de papegaaien, en vooral de koningsschilden: vlakschild, opgelegd, gegraveerd of gedreven (het is maar dat u het weet…). Als koning overweegt Max ook een schild te schenken aan zijn gilde; dat zal zeker worden gewaardeerd!

De vraag ‘Is het HOi-Huis een beetje koninklijk?’ mag nu toch terecht worden beantwoord met een volmondig ja, lijkt mij, al is het alleen maar voor gebruik binnenshuis!

Voorzitter Eef en gastredacteur Ad hebben genoten van de enthousiaste Max, en gildelid, tevens HOi-Huis-beheerder Jan Jansen niet minder…