Koud en hoge energiekosten? Zo maak je de open haard en allesbrander minder schadelijk

De temperatuur komt de laatste dagen steeds vaker rond of onder het vriespunt. Normaal zet je dan lekker de verwarming aan, maar door de hoge energiekosten zoeken velen naar alternatieven, en dan kom je snel uit bij een open haard of allesbrander, zeker in de wat oudere huizen. Dat is niet alleen goedkoper, maar ook hartstikke gezellig. Helaas heeft het stoken van een vuurtje ook zijn nadelen. In dit artikel leggen we uit wat het aansteken van de open haard of allesbrander voor gevolgen heeft en geven we tips over hoe je tijdens de kerstdagen toch op een veilige en duurzame manier geniet van een knisperend haardvuur. 

Redactie: Mees van Dijk

Bij het verbranden van hout komt onder andere fijnstof in de lucht; hierdoor is de rook schadelijk, voor het milieu, maar ook voor mensen. Het prikkelt je longen, wat kan leiden tot hoesten, benauwdheid, tranende ogen en een loopneus. Kinderen, ouderen en mensen met een longziekte als astma of COPD zijn extra gevoelig voor die prikkels. Ook gezonde volwassenen kunnen door de rook blijvende longschade oplopen, waarschuwt Milieucentraal. Gelukkig blijkt uit een door hen uitgevoerd onderzoek dat mensen graag rekening houden met de buren als die er last van hebben. Dat brengt ons bij het eerste, en misschien wel belangrijkste advies: praat met elkaar.

Daarnaast kun je het beste de haard aansteken wanneer er voldoende wind is. Bij windstil of mistig weer blijft de rook langer hangen, waardoor de kans groot is dat jijzelf en anderen hier last van krijgen. Wil je zeker weten dat dit niet zo is? Dan is daar een handige website voor: stookwijzer.nu. Je vult in dat je in Son en Breugel woont, en voilà, je krijgt stookadvies op basis van de huidige windkracht en luchtkwaliteit.

Tot slot heeft het soort hout dat je stookt ook invloed. Droog hout geeft het minste fijnstof en rook. Je herkent dit hout aan barsten of schors die loslaat. Stook in ieder geval nooit hout dat is geverfd, gebeitst of geïmpregneerd. Dit is zelfs verboden, want hierbij komen zware metalen vrij. Ook gelijmd hout, papier en karton horen niet in de haard of kachel: dit geeft namelijk veel rook. Maak je gebruik van een allesbrander? Wees je er dan van bewust dat de naam ‘allesbrander’ misleidend is. Net zoals de open haard mag je er alleen droog, schoon hout in gooien.

Brandgevaar
Bij gezondheidsklachten blijft het niet. De brandweer waarschuwt voor koolmonoxidevergiftiging en brandgevaar bij verkeerd gebruik. In januari 2021 vond er nog een schoorsteenbrand plaats aan de Jasmijnstraat in Son en Breugel. In Sint-Oedenrode zijn er sinds november dit jaar zelfs al drie gevallen geweest. Het is daarom belangrijk dat de schoorsteen goed schoon blijft. De brandweer adviseert om hem minimaal één keer per jaar te laten vegen. Daarnaast kun je stoken op de omgekeerde methode, ook wel de Zwitserse methode genoemd: het hout komt daarbij onderop, daarop leg je het aanmaakhout en daarbovenop het aanmaakblokje.

De adviezen op ’n rij
Omdat er in dit artikel veel adviezen zijn genoemd, zetten we deze en andere adviezen, nog even op een rij:

• Praat met elkaar. Vooral als je last hebt van een longziekte, of bang bent dat buren last hebben van jouw rook.
• Raadpleeg stookwijzer.nu. Laat de haard of houtkachel uit bij windstil of mistig weer.
• Stook alleen droog, schoon hout. Dit geldt voor de open haard, maar ook voor de allesbrander.
• Houd de schoorsteen schoon. Laat deze minstens één keer per jaar goed vegen.
• Zorg voor een goede luchttoevoer. Nieuwere houtkachels regelen dit automatisch. Zet bij een open haard de klep in de schoorsteen helemaal open. Bij een oudere houtkachel doe je dit met de luchttoevoerklep.
• Gebruik de Zwitserse methode bij het aansteken. Het vuur heeft gele, gelijkmatige vlammen en er komt bijna geen rook uit de schoorsteen. Oranje vlammen en donkere rook? Zet dan een raam open voor meer zuurstof.

• ---