De geur van Oost-Duits vinyl

Het is voorjaar, regen en zon wisselen elkaar met regelmaat af. Als ik uit het raampje van de trein kijk zie ik weilanden en naaldbossen in eindeloze herhaling. Ik ben onderweg naar het Zuidoosten van Duitsland om daar een paar dagen te gaan wandelen in het Zandsteengebergte nabij de rivier de Elbe. Aangekomen in Berlijn ontmoeten dorpsgenoot Bart en ik onze twee wandelmetgezellen en gevieren toeren we de volgende dag met de auto naar onze bestemming in het bergdorpje Sebnitz.

Redactie: Arnoud Bladergroen

Onze B&B aldaar blijkt een statig wit gebouw aan de rand van het dorp. Oud hoofdkwartier van de Stasi? Het ruikt er naar muf hout en een grijs verleden.

De dagen erop zwerven we gebroederlijk door de eindeloze wouden rondom het dorp. Surrealistische silhouetten van zandsteen volgen onze stappen als stille getuigen. Op de voorlaatste avond van onze trip voelen mijn kuiten als van Oost-Duits beton: ik heb het klimmen en dalen danig onderschat. Als mijn vrienden de volgende ochtend vertrekken voor de slotetappe, besluit ik in mijn eentje het dorpje te verkennen. Wat moet ik anders? De hele dag alleen achterblijven in dat jaren ’50-politiebureau?

Struinend over glooiend asfalt nader ik de dorpskern. Om mij heen Oost-Duitse Pippi Langkous-huizen tegen een asgrauwe hemel. Het is zaterdag, maar dit is een ghost town. Waar zijn alle mensen?

Op het dorpsplein de enige bakkerij die open is. lk eet een stuk marsepeintaart en zie hoe een oud mannetje sleutelt aan een Trabant op het verder uitgestorven plein. Na enige minuten springt hij erin, start de motor en grote wolken blauwe rook uitwalmend scheurt het wagentje ervandoor.

Dan is alles weer rustig. Je kunt hier een kanon afschieten. Ik ga maar wat dwalen.

Nietsvermoedend loop ik door een pittoresk straatje, als ik achter diepgelegen etalageramen tussen oude radio’s, stukken touw, breekijzers, conservenblikken en modeltreinonderdelen een aantal lichtklassieke platen zie uitgestald. Type: waardeloos. Daarnaast zit de deur van dit etablissement stevig dicht.

Maar iets in me zegt dat ik hier naar binnen moet. Je weet nooit wat je aantreft. ‘In the mud grows the lotus’ zullen we maar zeggen. Een leven lang zoeken naar bijzondere vinylplaten ontwikkelt een zesde zintuig.

Aan de zijkant van het pand hoor ik twee mannen Duits praten. “Schallplatten?”, wijs ik op de winkel. “Sicher, aber das ist privat.” Privaat of niet, ik wil een kijkje nemen. Jager ruikt prooi.

De aanhouder wint en de man vertelt me te wachten; hij gaat de sleutel halen. Na ruim een kwartier in deze door God en iedereen verlaten straat verschijnt hij met een glimlach, duidelijk blij dat ik er nog ben. We treden binnen in het pand. Een muffe geur en tweedehands wasmachines tot zover het oog reikt. Daarop uitgestald twee slordige stapels met platen.

Deze gasten waren prettig gestoord. Dit zou wel eens wat kunnen zijn

Nu gaat het beginnen. Zou ik hier aantreffen wat ik op een weekend rommelmert in Brabant tegenkom? En dan maar wat kopen als souvenir? Of misschien maar gewoon niets kopen dan. Links van me staat de vrouw van de eigenaar; zij lijkt hier de baas en kijkt voortdurend mee als ik de platen inspecteer.

Ik begin bovenaan en werk me door wat operettewerk als ik plotseling een aantal bonte hoezen onder ogen krijg met allemaal hetzelfde woordje in de rechterbovenhoek: AMIGA. Een plaatselijk label? Juist ja. De bandfoto’s op de voorkanten van de hoezen wijzen me de weg: Staand in een sloep in het riet met brede grijns en psychedelische poppen vasthoudend. In traditionele klederdracht poserend voor een brutalistisch monument, maar op de achterkant wel allerlei gekke synthesizers vermelden in de credits. Mijn hart gaat sneller kloppen.

IJzeren Gordijn of geen IJzeren Gordijn, deze gasten waren prettig gestoord. Dit zou wel eens wat kunnen zijn.

Wat kosten ze? “Drei Euro für eine.” Dat valt nog mee. Ik heb de stapels doorgewerkt en kom met vier kandidaten op de proppen.

”Wenn du willst… ich habe nog mehr von dieser Musik aus den Jaren 60/70.” Das lass ich mir kein zweimal zeggen! Vooruit met de geit!

Ik mag ‘s middags terugkomen, dan heeft ze nog meer platen van de zolder gehaald. Klokslag drie uur bel ik weer aan bij het winkeltje. Met een lieve glimlach word ik deze keer binnengelaten; het voelt zowaar als Familie. Een verse stapel op de wasmachines, let’s go. Ik vis Oost-Duitse re-issues eruit van Mike Oldfield, Depeche Mode, allemaal op dat gekke AMIGA-label. De platen komen uit de privécollectie van deze mensen; ze hebben hier dus in die grauwe DDR-jaren op hun zoldertjes naar zitten luisteren. Een vlaag geschiedenis doorweekt mijn ziel. Wat een ontmoeting…

Als ik klaar ben en mijn buit bijeengesprokkeld heb, krijg ik nog een fijne korting. We nemen hartelijk afscheid en met 9 stuks vinyl onder de arm verlaat ik het pand.

Nu nog thuis zien te krijgen. Tijdens de treinreis terug laat ik bijna mijn koffer met daarin de platen staan in een achenebbisj avondwinkel vlak bij de Niederlandische Grenze. Het lot blijkt niet uitgesproken alvorens ik het goud hoogstpersoonlijk mijn schuur in draag.

Met 9 stuks vinyl onder de arm verlaat ik het pand

Als ik thuisgekomen de eerste plaat uit de hoes haal, bedenk ik me dat vele ‘op vakantie gescoorde’ platen uit bijvoorbeeld België en Frankrijk vaak totaal verkrast waren. Leuk voor aan de muur maar niet meer te draaien.

Zo niet de platen van onze Oosterburen! Alle in kersverse staat, geen krasje te zien. Had ik natuurlijk kunnen verwachten!

Diese Leute sind gründlich. De eerste plaat draait en de naald daalt neder. Eerlijke handgemaakte Oost-Duitse funkmuziek vult de ruimte. Ook de rest van de platen blijken goudmijntjes; een feest voor ogen en oren.

Nieuwe vinyl-jachtvelden zijn aangeboord… Verborgen schatten in troosteloze oorden… Oost-Duitsland, tot snel!